Wrth gyfrannu at ddadl Senedd y Ceidwadwyr Cymreig ar yr angen i fynd i'r afael â phla sbeicio diodydd yng Nghymru, mae Janet Finch-Saunders AS - yr Aelod o’r Senedd dros Aberconwy - wedi galw am adolygiad cyflym dan arweiniad rhanddeiliaid i ddeall yn well anghenion y diwydiant nos wrth fynd i'r afael â phryderon a hyfforddiant staff, yn ogystal â chael darlun cywirach o nifer y digwyddiadau sbeicio sy'n digwydd.
Mae ymchwil gan StopTopps a gynhaliwyd yn gynharach eleni yn datgelu bod 38% o'r ymatebwyr wedi dioddef sbeicio diod o leiaf unwaith, ac nid oedd 98% ohonynt wedi rhoi gwybod i'r heddlu am y drosedd. Ar lefel leol, yng Ngogledd Cymru, mae'r heddlu wedi derbyn 22 adroddiad o sbeicio diodydd hyd yma yn 2021 gan arwain at arestio un yn unig. Yn 2020, cafwyd 18 o adroddiadau a dim arestiadau.
Wrth sôn am ei galwadau y tu allan i'r Siambr, dywedodd Janet:
“Mae sbeicio diodydd yn ffenomenon modern sy’n taro wrth wraidd fy mhryderon ynghylch diogelu lles ein hanwyliaid pan fyddant allan ac yn mwynhau ein lleoliadau lletygarwch. Mae clybiau'n cymryd camau i ddosbarthu caeadau amddiffynnol ar ddiodydd ac mae menywod ifanc yn gwisgo siacedi denim i atal pigiadau.
“Mae drysu rhywun gyda pherygl o'i wneud yn anymwybodol drwy sbeicio ei ddiod yn waradwyddus ac yn weithred mor llwfr gan leiafrif o unigolion sydd bellach yn bygwth diogelwch ein pobl ifanc a hyfywedd gweithredwyr ein diwydiant nos rhagorol.
“Mae difrifoldeb y sefyllfa yn golygu bod rhaid i Lywodraeth Cymru gynnal adolygiad cyflym sy'n cael ei arwain gan randdeiliaid i ddarganfod gwir nifer yr achosion o sbeicio gyda nodwydd yng Nghymru ac archwilio ffyrdd y gall lleoliadau gymryd camau ataliol. Mae angen cadarnhad hefyd y byddai trafodaethau o'r fath yn cael eu defnyddio i ddiweddaru Cynllun Cyflawni Camddefnyddio Sylweddau 2019-2022.
“Rwy'n talu teyrnged i'r ymgyrchwyr ifanc hynny sydd wedi gweithio i dynnu sylw at y pryder hwn, yn ogystal â'r gwaith rhagweithiol a wnaed gan weithwyr proffesiynol yn y diwydiant a'r rhai sy'n barod i gynyddu'r chwiliadau wrth y drws mewn lleoliadau nos.
“Ond rwy'n dal yn benderfynol y dylai Llywodraeth Cymru chwarae rhan yn y gwaith o gynorthwyo ymdrechion i fynd i'r afael â'r mater hwn, gan gynnwys drwy gefnogi'r gwaith o wella teledu cylch cyfyng i helpu i gasglu tystiolaeth a rhoi cymorth i hyfforddi staff ar sut i adnabod a delio â digwyddiadau sbeicio.”
DIWEDD
Ffotograff: Janet Finch-Saunders AS/MS
