Yn gynharach eleni, riportiodd Janet Finch-Saunders AS – Aelod o’r Senedd Aberconwy - ollyngiad carthffosiaeth a allai fod y ddifrifol o seilwaith Traeth Deganwy. Yn dilyn ymchwiliad gan swyddogion Dŵr Cymru a Chyngor Bwrdeistref Sirol Conwy a sbardunwyd gan yr ymyrraeth hon, mae achosion o gamgysylltiadau tebygol wedi’u canfod yn nalgylch ehangach Deganwy.
Camgysylltiad yw lle mae dŵr gwastraff yn cael ei gysylltu ar gam â draeniau dŵr glaw glân gan fynd yn syth i’r cwrs dŵr neu’r môr, gan achosi llygredd a drewdod. Mae llythyr yn cael ei ddosbarthu bellach i bob aelwyd yn y dalgylch, yn amlinellu y bydd angen ymchwiliad â ffocws pellach i fynd i wraidd y broblem.
Mae Janet yn annog preswylwyr i ymgysylltu â swyddogion ar y prosiect hwn, yn enwedig os ydynt wedi cael estyniad yn ddiweddar neu waith adeiladu arall a allai fod wedi newid draeniad gwreiddiol eu heiddo.
Yn rhoi sylwadau ar y datblygiad, dywedodd Janet:
“Mae nifer o breswylwyr lleol wedi cysylltu â’m swyddfa ynglŷn â drewdod afiach a oedd yn flanced dros rannau o Ddeganwy gydol yr haf. Ar ôl ymchwilio i’r mater mewn cydweithrediad â swyddogion Dŵr Cymru, Cyfoeth Naturiol Cymru a Chyngor Bwrdeistref Sirol Conwy, mae’n ymddangos bellach bod digwyddiad o lygredd wedi dod i’r fei yn anffodus.
“Fel rwyf wedi nodi’n glir wrth y Senedd sawl gwaith, mae un digwyddiad o lygru afon yn un yn ormod oherwydd gallant fod yn niweidiol dros ben i’n hamgylchedd bioamrywiol lleol. Gan gadw hyn mewn cof, rwy’n falch fod fy sylwadau wedi helpu i ysgogi ymchwiliad ffurfiol a llythyrau at breswylwyr.
“A ninnau’n gwybod bod plant yn chwarae yno, a bod y drewdod annymunol yn effeithio’n negyddol ar les preswylwyr, rwy’n erfyn ar fy holl etholwyr sy’n byw yn yr ardal, yn enwedig y rhai sydd wedi cael gwaith plymio wedi ei wneud yn ddiweddar i’w heiddo, i ymgysylltu â’r gwaith dadansoddol hwn er mwyn i ni allu mynd i’r afael â’r pryder hwn ar unwaith.
“Os yw preswylwyr yn sylwi ar achosion pellach o lygru, byddwn yn eu hannog i ddefnyddio llinell gymorth frys CNC a’u bod yn darparu cyfeirnod i brif swyddogion neu gyfarwyddiadau manwl. Mae’n rhaid i’n hymateb i fygythiad llygredd gael ei arwain gan dystiolaeth felly mae’n ddyletswydd arnom i gyd i fod yn warcheidwaid brwd o’r tir.”
Rhif llygredd Cyfoeth Naturiol Cymru yw 0300 065 3000. Mae’r llinell gymorth frys hon ar gael 24 awr y dydd, saith diwrnod yr wythnos, gyda swyddogion wedi’u hyfforddi wrth law i asesu’r adroddiad llygredd a mynychu os oes angen.
DIWEDD
Nodiadau i Olygyddion:
- Gall preswylwyr gael rhagor o wybodaeth am y mater hwn yn www.connectright.org.uk neu drwy gysylltu â Dŵr Cymru ar 0800 0853968 i gael rhagor o gyngor ac arweiniad.
Ffoto: Janet Finch-Saunders AS
