Mae’r Aelod o’r Senedd dros Aberconwy – Janet Finch-Saunders AS – wedi ysgrifennu at y Dirprwy Weinidog Iechyd Meddwl a Llesiant i alw ar Lywodraeth Cymru i sicrhau cydraddoldeb mewn safonau gwasanaeth wrth ddarparu cymorth iechyd meddwl, yn dilyn adroddiadau am drosiant uchel o staff yn y system.
Mae difrifoldeb y sefyllfa sy’n wynebu’r system yn amlwg o ganfyddiadau cyhoeddiad Iechyd Cyhoeddus Cymru COVID-19 yng Nghymru. O fis Mawrth i fis Medi 2020, awgrymodd fod cofnod clinigol o iselder a/neu orbryder gan 1 o bob 50 o’r boblogaeth sy’n eithriadol o agored i niwed yn glinigol, ac nad oedd gan bron i 1 o bob 5 ohonynt unrhyw hanes blaenorol o afiechyd meddwl. Yr adroddiad yw’r astudiaeth feintiol gyntaf sy’n archwilio’r canlyniadau iechyd meddwl ymhlith poblogaeth sy’n eithriadol o agored i niwed yn glinigol yng Nghymru.
Wrth gyfeirio at ei llythyr, dywedodd Janet:
“Rwyf am weld pob unigolyn yn cael ei rymuso i gael gafael ar y gwasanaeth cymorth priodol ar eu cyfer, pryd a ble y mae ei angen arnynt. Dyna pam rwyf wedi ysgrifennu at Lywodraeth Cymru i fynegi’n gwbl glir bod yn rhaid sicrhau cydraddoldeb o ran safonau’r gwasanaeth sy’n cael ei ddarparu i’r rhai sydd ag iechyd meddwl gwael ledled Cymru.
“Ar hyn o bryd, mae cleifion yn wynebu loteri cod post sy’n peri pryder ac sydd wedi hen ymwreiddio, gyda ffigurau’n dangos bod trigolion Caerdydd a’r gogledd yn disgwyl yn hirach o lawer am asesiadau na’r rhai sy’n byw yn ardaloedd byrddau iechyd eraill. Mae etholwyr wedi egluro y gall yr ansicrwydd ynghylch y cyfnodau aros estynedig hyn ddwysáu’r mater dan sylw yn aml.
“Rwy’n ymwybodol hefyd o achosion lle mae unigolion wedi cael eu hasesu ond wedi wynebu anawsterau eithriadol wedyn wrth gysylltu â Thîm Iechyd Meddwl Cymunedol. Mae rhai yn mynegi pryder oherwydd oedi yn sgil anghysondeb gyda lefelau staffio, gyda nifer frawychus o swyddogion hyfforddedig yn gadael eu swyddi.
“Mae hyn yn amlwg yn anghynaliadwy, o ystyried bod y pandemig wedi tynnu sylw amlwg at ein lles meddyliol. Dyna pam mae’n rhaid i Lywodraeth Cymru gyflwyno cynllun ar frys i sicrhau bod ein staff cymorth iechyd meddwl yn teimlo eu bod yn cael eu gwerthfawrogi a’u cefnogi’n ddigonol yn eu gwaith, er mwyn cynyddu’r tebygolrwydd y byddant yn aros yn eu swyddi.”
DIWEDD
Nodiadau i Olygyddion:
- Dangosodd dadansoddiad a gynhaliwyd yng Nghanolfan Llywodraethiant Cymru fod cyfran y bobl sy’n profi problemau iechyd meddwl difrifol wedi cynyddu o 11.7% yn ystod y cyfnod yn union cyn y pandemig i 28.1% erbyn mis Ebrill 2020.
- Atodir copi o lythyr Janet at y Dirprwy Weinidog.
Llun: Janet Finch-Saunders AS/MS
