Heddiw yw Diwrnod Ymchwil Canser y Byd (24 Medi 2021), menter fyd-eang i hyrwyddo ymchwil canser, gyda'r nod o drechu’r clefyd yn y pen draw. Mae ymchwil canser yn cyfrannu at ddarganfod profion, offer a thriniaethau sy'n gwella bywydau pobl sydd wedi'u heffeithio gan ganser.
Wrth nodi'r diwrnod ymwybyddiaeth byd-eang hwn, mae Janet Finch-Saunders AS – Aelod o’r Senedd dros Aberconwy - wedi canmol yr ymchwil achub bywyd mae Ymchwil Canser Cymru yn ei chynnal mewn prifysgolion, meddygfeydd ac ysbytai ledled Cymru.
Dywedodd Janet:
“Mae'r ymchwil arloesol sy'n cael ei wneud mewn safleoedd ledled Cymru yn archwilio prosesau sylfaenol bioleg canser. Yn bwysig, mae hynny'n golygu bod ein hymchwilwyr yn archwilio pam a sut mae celloedd canser yn tyfu, yn ymosod ac yn lledaenu, a pham mae rhai'n gwrthsefyll triniaeth.
“Mae ymchwil yn waith parhaus a bydd y canlyniadau'n amlwg yn yr hirdymor. Diolch i'n hymchwilwyr ardderchog, mae tua 2 o bob 4 o bobl yn y DU yn llwyddo i fyw am 10 mlynedd a mwy wedi'r canser cychwynnol. Mae'r rhagolygon o ddatblygiadau mawr pwysig i drechu canser yn fwy nag erioed, ond mae cyllid a rhoddion yn hanfodol o hyd i allu gwireddu’r cyfleoedd ymchwil sy’n bodoli.
“Ar Ddiwrnod Ymchwil Canser y Byd, ar ran etholwyr Aberconwy, hoffwn ddiolch o galon am y gwaith sy'n cael ei wneud gan weithwyr iechyd proffesiynol rheng flaen, staff gofal hosbis, ein sefydliadau ymchwil a rhoi teyrnged i'r anwyliaid hynny sy'n darparu rhwydweithiau cymorth hanfodol. Gyda'i gilydd, mae'r ymdrechion hyn yn gwneud byd o wahaniaeth.
“O gofio bod arolwg diweddar ledled y DU dan arweiniad Prifysgol Caerdydd wedi canfod bod mwy nag 1 o bob 5 o bobl yn llai tebygol o gael eu sgrinio am ganser na chyn y pandemig, rhaid i Lywodraeth Cymru gymryd y cam cyntaf i sicrhau nad yw'r cyhoedd yn storio problemau i'w trin yn nes ymlaen.
“Dyma pam rwy'n parhau i annog Llywodraeth Cymru i gyflymu mynediad at sgrinio am ddim am ganser y coluddyn i ddynion a menywod rhwng 50 a 59 oed, o gofio na fydd yr ehangu oedran fesul cam yn cael ei gwblhau tan 2024-25.”
DIWEDD
Nodiadau i Olygyddion:
- Ar hyn o bryd mae Sgrinio Coluddion Cymru yn anfon pecyn sgrinio i ddynion a menywod rhwng 60 a 74 oed bob dwy flynedd, gyda Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i ehangu grwpiau oedran y rhaglen fesul cam. Mae ymchwilwyr o Brifysgol Caerdydd a Cancer Research UK, a gynhaliodd astudiaeth ddiweddar, yn galw am ymgyrchoedd cenedlaethol i annog pobl i gael eu sgrinio.
Llun: Janet Finch-Saunders AS
